[ 236 ب ] مقالهء ثانيه از مجلد سيم در ذكر علما و قضاة و محتسبان و واعظان و خطبا و منجمان و خطاطان و اطبا و شعرا و اشراف و اعياد از خواص و عوام كه خامهء بلاغت نشان به‌همين ترتيب در ده فصل بيان خواهد نمود ، انشاء اللّه تعالى وحده العزيز ، شعر : خدايا ثناى تو گويم نخست * كه بالاتر از هرسخن حمد تست تويى صانع انجم و نه سپهر * ز انوار لطف تو يك ذره مهر ز انشاى صنع تو در روزگار * سواد شب است و بياض نهار فصل اول در بيان شمه‌اى از احوال علما و فضلا بدان اى عزيز كه اين ضعيف طريق طلب قدم قدم نورديده و اوراق صحف ورق ورق گرديده و از هركس سخنى شنيده تا سرمايهء احوال اين زمرهء جليله چون خرقه و لقمهء درويشان هرپاره از جايى و هرلقمه از سرايى فراهم آورده ، نظم :